Ehliyet alırken yapılan psikolojik test yeterli mi?

Adrenalin bağımlılığı olan kişilerin riskli davranışlarda bulunma eğilimlerinin diğer insanlara nazaran çok daha yoğun olduğunu belirten uzmanlar, bu tür kişilerin iyi hissedebilmek için adrenalin arayışına girdiklerini söyledi.

İSTANBUL (İGFA) - Uzman Klinik Psikolog Cumali Aydın, tehlikeli şekilde araç kullanan ve kaza yaparak olay yerinden kaçan kişilerin içinde bulundukları psikolojik durumları değerlendirdi.

Bir kazaya sebep olan sürücünün olay yerinden uzaklaşması ve yardım etmek için durmayışının ardında yatabilecek psikolojik etkenleri değerlendiren Uzman Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Öncelikle yaşanan bu durumu psikolojik bir sorunla izah etmek, yaşanan durumu açıklamak için yeterli olmayabilir. Çünkü kazaya sebep olan kişi ile ilgili herhangi bir kanaate varabilmek için daha fazla bilgiye ihtiyaç gerekmektedir.” dedi.

Bir kişinin kaza yerinden kaçmasının pek çok nedene bağlı olabileceğini belirten Cumali Aydın, bu nedenleri şöyle sıraladı:

“Kazayı gerçekleştiren kişi ceza almaktan ya da kaza sonrası kendisine saldırılmasından korkmuş ve bu nedenle kaçmış olabilir. Bununla birlikte madde ya da alkol etkisi altında olabilir bu nedenle yaptığı davranışın sonucunu umursamamış ya da farkına dahi varmamış olabilir. Kazaya neden olan kişiyi, kişilik özellikleri açısından değerlendirecek olursak, bu kişi vicdan ve empatiden yoksun psikopat kişilik özellikleri taşıyor olabilir. Ayrıca kazayı gerçekleştiren kişinin yaşı da (18 yaş altı) göz önünde bulundurulması gereken önemli bir faktördür. Bu yaşlardaki kişiler riskli davranışlar sergilemeye daha yatkın olabilirler. Yaptıkları davranışların olası sonuçlarını değerlendirmede daha zayıf olabilirler. Bu durum da bu kişilerin hız yapmak, trafikte makas atmak gibi riskli davranışlar sergilemelerini daha olası kılabilmektedir.”  

EHLİYET ALIRKEN YAPILAN PSİKOLOJİK TEST YETERLİ Mİ?

Kişilerin ehliyet talebinde bulunduklarında pek çok parametrenin bulunduğu psikiyatrik muayeneden geçtiklerini hatırlatan Uzman Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Bu parametrelerle, sürücü adayının zeka durumunun ne düzeyde olduğu, bunama, narkolepsi ya da epilepsi gibi nörolojik problemlerinin olup olmadığı, şizofreni ve bipolar gibi psikiyatrik bozukluk olup olmadığı, dürtü denetim problemi olan aşırı fevri kişilik yapısına sahip olup olmadığı, bununla birlikte alkol ve madde kullanımının olup olmadığı gibi hususlar denetlenir.” bilgisini verdi.

Psikiyatrik muayenenin oldukça detaylı ve yeterli olduğunu belirten Cumali Aydın, ancak bu değerlendirmenin ne kadar sağlıklı yapıldığı ve kriterlere dikkat edilip edilmediğinin asıl üzerinde durulması gereken nokta olduğuna dikkat çekti: “Özetle muayenenin yeterliliğinden ziyade ehliyet alım sürecinde uygulanan prosedürlerin ne kadar sağlıklı uygulandığı ve gerekli denetimlerin sağlanıp sağlanmadığı konusu üzerinde durulması daha sağlıklı olacaktır.”

RİSKLİ DAVRANIŞLARDAN ÖNCE ‘DUR-DÜŞÜN-HAREKETE GEÇ’ TEKNİĞİ KULLANILMALI

“Adrenalin bağımlılığı olan kişilerin eylemleri incelendiğinde riskli davranışlarda bulunma eğilimlerinin diğer insanlara nazaran çok daha yoğun olduğu görülmektedir.” diyen Uzman Klinik Psikolog Cumali Aydın, adrenalin bağımlılarında adrenalin ve ruhsal açıdan iyi oluş arasında ilişki olduğunu dile getirdi. Bu tür kişilerin iyi hissedebilmek için adrenalin arayışına girdiklerinin görüldüğünü ve adrenalin artışına neden olacak pek çok aktivitede bulunduklarını da ifade eden Cumali Aydın, “Hızlı araba kullanmak, paraşütle atlamak, dövüş sporlarıyla ilgilenmek, iş yaşamlarında riskli kararlar almak ve kumar oynamak gibi davranışlar bu davranışlara örnek olarak gösterilebilir.” dedi.